Zebrałam tu odpowiedzi na ponad 30 pytań, które najczęściej zadają osoby przed pierwszą sesją. Jeśli nie znajdziesz tego, czego szukasz — napisz lub zadzwoń.
Czym są ustawienia systemowe i jak działają
Ustawienia systemowe to metoda pracy rozwojowej i filozofia życia opracowana przez Berta Hellingera. Wychodzi z założenia, że każdy z nas należy do szerszego systemu — rodziny, miejsca pracy, społeczności — i że niewidoczne dynamiki w tym systemie mogą kształtować nasze życie: relacje, emocje, decyzje i powtarzające się wzorce.
W pracy ustawieniowej przyglądamy się tym dynamikom w bezpiecznych warunkach — przez obraz, odczucia i ruch — i szukamy tego, co przywraca wewnętrzny porządek.
Ustawienia rodzinne skupiają się na systemie rodzinnym — przodkach, bliskich, ważnych wydarzeniach z historii rodziny. Hellinger zaobserwował, że pewne tragedie, wykluczenia i nierozwiązane dramaty z poprzednich pokoleń mogą „wracać" w postaci powtarzających się wzorców u potomków — często bez ich świadomości.
Praca pozwala zobaczyć te powiązania i — jeśli jesteś na to gotowy — zdjąć z siebie to, co do Ciebie nie należy.
Nie. Ustawienia systemowe nie są psychoterapią, coachingiem ani świadczeniem zdrowotnym w rozumieniu przepisów prawa. To metoda rozwojowa i filozofia życia, która wykracza poza obszar terapii — dotyka sfery tożsamości, relacji, wartości i duchowości.
W sytuacji kryzysu psychicznego ustawienia nie zastąpią psychoterapii ani farmakoterapii. Są przeznaczone dla osób stabilnych psychicznie, które szukają głębszego rozumienia siebie i swojego systemu.
Jeśli jesteś w trakcie leczenia psychiatrycznego, skonsultuj udział w sesjach ze swoim lekarzem. Przyjmowanie leków psychiatrycznych nie jest przeciwwskazaniem, pod warunkiem stabilności.
Psychoterapia pracuje z biografią jednostki — analizuje przekonania, emocje, relacje z dzieciństwa. Coaching skupia się na celach i zasobach w teraźniejszości.
Ustawienia systemowe patrzą szerzej — na cały system: rodzinę, przodków, to, co było przemilczane lub wykluczone. Docierają do przyczyn, których nie widać na poziomie jednej osoby i jej świadomej historii. Mogą doskonale uzupełniać psychoterapię, ale jej nie zastępują.
Ustawienia systemowe nie są metodą kliniczną z zatwierdzonym protokołem badawczym. Ich podstawy sięgają fenomenologii, terapii systemowej i obserwacji Hellingera z tysięcy pracy z rodzinami.
Zjawisko dziedziczenia traumy między pokoleniami znajduje natomiast potwierdzenie w badaniach epigenetycznych (m.in. Rachel Yehuda, badania na ocalałych z Holokaustu). Pojęcie lojalności systemowej opisywane jest w psychologii od dekad (m.in. Ivan Boszormenyi-Nagy). Ustawienia to metoda oparta na doświadczeniu i obserwacji — nie na dowodach klinicznych.
To jedno z najbardziej zaskakujących zjawisk w tej metodzie. Osoby wchodzące w role — zupełnie nieznające klienta ani jego historii — zaczynają odczuwać emocje, impulsy i doznania fizyczne charakterystyczne dla reprezentowanych osób.
W metodzie mówi się o polu morfogenetycznym — pojęciu z teorii biologa Ruperta Sheldrake'a — jako o niewidzialnej sieci informacji łączącej system. Nie musisz w to wierzyć, żeby to doświadczyć. Zjawisko jest powtarzalne i często zdumiewająco precyzyjne.
Trauma rodowa to nieprzetworzone doświadczenia przodków — straty, wydziedziczenia, tragedie wojenne, przemoc, przemilczane tajemnice — które przenoszą się na kolejne pokolenia w formie wzorców emocjonalnych, zachowań lub powtarzających się sytuacji życiowych.
Ustawienia pozwalają zobaczyć te powiązania — bez konieczności szczegółowej wiedzy o historii rodziny — i przeprowadzić wewnętrzny ruch, który zdejmuje z Ciebie ciężar, który nie jest Twój.
Nie. Praca ustawieniowa opiera się na obserwacji i dobrowolności, nie na sugestii ani wywieraniu wpływu. Nie mówię klientowi, co ma czuć, myśleć ani jak ma żyć. Towarzyszę procesowi — klient sam decyduje, co ze sobą zabiera.
Nie narzucam żadnych przekonań, interpretacji ani systemu wartości. Praca jest neutralna światopoglądowo i odpowiednia dla osób o różnych poglądach i przekonaniach religijnych.
Nie. Metoda nie wymaga wiary w żadne konkretne przekonania — metafizyczne, religijne ani filozoficzne. Wymagana jest jedynie otwartość i gotowość do obserwacji.
Wiele osób podchodzi do pierwszej sesji sceptycznie — i to jest całkowicie w porządku. Sceptycyzm nie przeszkadza w pracy. Pole działa niezależnie od tego, czy w nie wierzysz.
Jak wygląda praca — indywidualnie i w grupie
Zaczynamy od rozmowy — kilka minut o tym, z czym przychodzisz i co chcesz zobaczyć. Nie musisz znać całej historii rodziny. Wystarczy temat i gotowość.
Następnie budujesz ustawienie — za pomocą figurek lub kartek reprezentujących ważne osoby lub elementy Twojego systemu. Rozstawiasz je instynktownie w przestrzeni. Obserwujemy, co się pojawia. Szukamy obrazu, który niesie porządek. Sesja kończy się zamknięciem i chwilą na integrację.
Standardowa sesja indywidualna trwa 60–75 minut. W zależności od tematu i potrzeb możliwe są sesje rozszerzone: 2h, 4h, 6h, a nawet całodzienne. Warsztaty grupowe trwają do 8 godzin z przerwą.
Czas ustalamy przed sesją — nie kończę pracy sztucznie po odliczeniu minut. Sesja kończy się, gdy pojawia się obraz niosący rozwiązanie.
Już jedna sesja może przynieść głęboki wgląd i trwałą zmianę perspektywy. Dla bardziej złożonych procesów — kilka spotkań rozłożonych w czasie (co kilka tygodni lub miesięcy) pozwala na pełniejszą integrację.
Nie pracuję w schemacie regularnych cotygodniowych spotkań. Szanuję czas potrzebny na osadzenie się zmian i nie zachęcam do powrotu, jeśli nie czujesz gotowości.
Tak. Pole morfogenetyczne działa niezależnie od odległości fizycznej. Sesje online prowadzę od lat — z bardzo dobrymi efektami. Klient używa własnych przedmiotów (kamyków, kostek, kartek) jako reprezentantów i rozstawia je w swoim miejscu.
Potrzebujesz stabilnego łącza internetowego, ciszy i miejsca, w którym możesz swobodnie pracować. Reszta należy do nas.
Sesja indywidualna to praca 1:1 — tylko Ty i terapeutka. Używamy figurek lub kartek jako reprezentantów. To forma kameralna, prywatna, idealna dla osób preferujących dyskrecję lub zaczynających swoją drogę z ustawieniami.
Warsztaty grupowe angażują żywych uczestników jako reprezentantów. Są intensywniejsze i często głębiej poruszają — bo pole grupy jest mocniejsze. Obie formy są skuteczne i mogą się uzupełniać.
Warsztat trwa do 8 godzin w kameralnej grupie. Możesz uczestniczyć jako klient (przynosisz własny temat), reprezentant (wchodzisz w rolę osoby z systemu innego klienta) lub obserwator (siedzisz z boku i przyglądasz się procesowi).
Każda z tych ról daje możliwość własnego wglądu. Obserwowanie cudzego ustawienia bardzo często porusza coś ważnego u osób, które przyszły tylko patrzeć.
Bycie reprezentantem to doświadczenie samo w sobie. Odczuwasz emocje i impulsy nie swoje — i przez to często odkrywasz coś ważnego o sobie. Wiele osób opisuje rolę reprezentanta jako jedno z najbardziej poruszających doświadczeń na warsztacie.
Udział jest zawsze dobrowolny. Możesz odmówić bez podawania przyczyny. Po każdym ustawieniu dbam o powrót reprezentantów do siebie — to niezbędna część procesu.
Tak, i jest to bardzo dobre pierwsze zetknięcie z metodą. Nie musisz mieć własnego tematu ani żadnego wcześniejszego doświadczenia. Obserwowanie pracy innych często przynosi zaskakujące wglądy — bez wychodzenia do centrum.
Jeśli chcesz najpierw poczuć atmosferę warsztatu zanim zdecydujesz się na własne ustawienie — to świetny wybór.
Relacje, emocje, finanse, schematy — z czym można pracować
Tak. Relacje partnerskie są jednym z najczęstszych tematów pracy. W ustawieniach możemy zobaczyć, co stoi za powtarzającymi się konfliktami, dlaczego wybieramy partnerów, którzy nas zawodzą, lub dlaczego trudno jest zbudować trwałą bliską relację.
Często okazuje się, że wzorce w związku mają korzenie w systemie rodzinnym — w relacji rodziców, w tym, co dziadkowie przeżyli i co przekazali dalej. Ustawienia pozwalają zobaczyć to i zmienić perspektywę.
To jeden z najgłębszych tematów w pracy ustawieniowej. Relacja z rodzicami to fundament — wpływa na poczucie wartości, bezpieczeństwo i sposób, w jaki budujemy inne relacje przez całe życie.
W ustawieniach możemy zobaczyć tę relację taką, jaka jest — bez oceniania rodziców i bez usprawiedliwiania. Często pojawia się zrozumienie, które nie jest możliwe przez samo myślenie czy rozmowę.
Tak — i to jest jeden z obszarów, w których ustawienia są szczególnie przydatne. Powtarzające się schematy (ten sam typ partnerów, powracające kłopoty finansowe, ciągłe odchodzenie tuż przed sukcesem) bardzo często mają swoje źródło w systemie rodzinnym.
Ustawienia pozwalają zobaczyć, skąd pochodzi dany wzorzec i — jeśli jesteś gotowy/a — go przerwać. Nie przez analizę, ale przez zmianę wewnętrznego obrazu.
Tak. Trudności finansowe, niemożność utrzymania pracy lub sabotowanie własnego sukcesu — to tematy, które w ustawieniach bardzo często ujawniają głębszy kontekst systemowy.
Zdarza się, że ktoś nieświadomie jest lojalny wobec przodka, któremu nie wolno było się bogacić, który zbankrutował lub poniósł zawodową klęskę. Zobaczyć to — i oddzielić swój los od jego — to czasem przełom.
Chroniczne poczucie samotności lub pustki — bez uchwytnej przyczyny — bywa sygnałem, że gdzieś w systemie coś jest niedomknięte. Ustawienia pozwalają zobaczyć, czy to Twoje uczucie, czy może przejęte od kogoś z rodziny.
Praca nad tym tematem często przynosi ulgę i poczucie powrotu do siebie — do swojego właściwego miejsca w systemie.
Lęk bez wyraźnej przyczyny — który towarzyszy od zawsze i nie poddaje się logicznym wyjaśnieniom — może mieć korzenie systemowe. W ustawieniach często okazuje się, że lęk ten należał do kogoś z przeszłości systemu.
Ważne: jeśli lęk jest intensywny i dezorganizuje Twoje codzienne funkcjonowanie, warto równolegle skonsultować się z psychologiem lub psychiatrą. Ustawienia nie zastępują specjalistycznej pomocy.
Tak. Nieuzasadnione poczucie winy lub głęboki wstyd, który nie ma źródła w Twojej własnej historii, to częsty sygnał lojalności systemowej — przejętego uczucia po kimś z rodziny.
W ustawieniach możemy zobaczyć, do kogo to uczucie naprawdę należy — i w pewnym sensie je oddać. To nie jest nieczułość. To przywracanie właściwego porządku.
Ceny, lokalizacja, przygotowanie, poufność
Sesje rozszerzone (powyżej 90 min) wyceniane są indywidualnie. Jeśli masz pytania dotyczące cen — napisz do mnie, chętnie odpowiem.
Gabinet mieści się przy ul. Niemcewicza 19a w Warszawie (Ochota). Dobre połączenie komunikacją miejską i samochodem. Sesje indywidualne prowadzę też online — przez wideo.
Warsztaty grupowe odbywają się w różnych lokalizacjach w Warszawie — szczegóły podaję przy każdym ogłoszeniu.
Warto przed sesją zastanowić się nad kilkoma kwestiami: z czym przychodzisz, co chcesz zobaczyć lub zmienić. Pomocne jest też przypomnienie sobie podstawowych faktów o rodzinie: ważnych wydarzeń, strat, osób przemilczanych lub wykluczonych.
Nie musisz mieć pełnej wiedzy o historii rodziny — białe plamy są tak samo wartościowe jak fakty. Na sesję przychodź w spokojnym nastroju i zostaw sobie czas po niej — bez intensywnych spotkań czy ważnych decyzji tego samego dnia.
Nie jest to warunek konieczny. W ustawieniach pracujemy z tym, co jest dostępne. Brak informacji o przodkach — przemilczane tematy, tajemnice, „białe plamy" — jest sam w sobie istotną informacją dla procesu.
Pole morfogenetyczne ujawnia dynamiki niezależnie od tego, ile wiesz na poziomie świadomym. Pracujemy z tym, co się pojawia — nie z tym, co pamiętasz.
Tak, absolutnie. Wszystko, co pojawia się podczas sesji indywidualnej, pozostaje między nami. Nie udostępniam żadnych informacji osobom trzecim.
Na warsztatach grupowych uczestnicy na początku zobowiązują się do pełnej dyskrecji wobec treści, które pojawiają się w pracy innych osób. Zasada: co zostaje w grupie, zostaje w grupie.
Najprościej zadzwonić: 792 757 191 (pn.–pt. 10–20, sob. 10–14). Jeśli nie odbiorę — oddzwonię tego samego dnia.
Możesz też napisać na ewelina.sornat@gmail.com. Opisz krótko temat i preferowaną formę (stacjonarnie / online). Odpowiem do 24 godzin.
Przeciwwskazania, emocje po sesji, czego się spodziewać
Tak, przy pracy z doświadczoną osobą prowadzącą. Praca przebiega w Twoim tempie i kończy się zamknięciem procesu — nikt nie wychodzi z otwartą rolą ani niezakończonym ustawieniem.
Sesja może wywołać silne emocje — to naturalna część procesu. Dbam o to, żeby każda osoba wróciła do siebie przed zakończeniem spotkania. Jeśli pojawia się coś nieoczekiwanego — jestem przy Tobie.
Przy pracy z osobą zdrową psychicznie i prowadzonej przez doświadczonego terapeutę ryzyko jest minimalne. Sesja może wywołać silne emocje, które potrzebują czasu na przetworzenie — to nie jest szkoda, to część procesu.
Ustawienia nie są wskazane w aktywnym kryzysie psychicznym, świeżej żałobie, po niedawnym rozstaniu lub przy aktywnych zaburzeniach psychicznych (psychoza, głęboka depresja). W tych przypadkach priorytetem jest specjalistyczna pomoc medyczna.
Ustawienia są przeznaczone dla osób zdrowych psychicznie i stabilnych emocjonalnie. Przeciwwskazania obejmują:
Przyjmowanie leków psychiatrycznych nie jest przeciwwskazaniem, jeśli osoba jest stabilna. Warto wtedy skonsultować udział z lekarzem prowadzącym.
Tak — płacz jest całkowicie naturalną i często uzdrawiającą reakcją podczas sesji. Podobnie jak cisza, wzruszenie, ulga czy nagłe rozluźnienie w ciele. Żadna emocja nie jest tu „zła".
Po sesji wielu ludzi czuje się lżej, ale niektórzy przez kilka dni przeżywają intensywniejsze stany emocjonalne — to część procesu integracji. Daj sobie czas, unikaj ważnych decyzji i intensywnych spotkań bezpośrednio po sesji.
Nie obiecuję konkretnych efektów — każda sesja i każda osoba są inne. Nie „leczę" i nie „gwarantuję". To, co pojawia się w procesie, jest nieprzewidywalne z góry.
Z doświadczenia wiem, że osoby po sesjach często opisują: nową perspektywę na trudną sytuację, poczucie ulgi i wewnętrznego rozluźnienia, zrozumienie źródeł powtarzających się wzorców, większą klarowność w podejmowaniu decyzji. Zmiany często dojrzewają w czasie — nie zawsze są widoczne natychmiast.
Czasami tak — ale to zależy od Ciebie i od tego, co się pojawiło w sesji. Ustawienia nie sugerują zerwania ani naprawienia relacji. Pokazują prawdziwy obraz — a co z nim zrobisz, to Twoja decyzja.
Bywa, że po sesji coś mięknie — stare urazy tracą na ostrości. Bywa też, że widzisz wyraźniej, co w relacji jest nie do przyjęcia. Praca nie narzuca kierunku — wskazuje to, co jest.
To normalne, że się boisz. Oto co warto wiedzieć.
„Boję się, co wyjdzie na jaw."
Praca pokazuje tylko tyle, ile jesteś gotowy/a zobaczyć. Nie zmuszam do niczego. Nie przekraczamy Twojej gotowości — to zasada pracy, nie deklaracja.
„Nie chcę się odsłaniać przy innych."
Sesja indywidualna to praca tylko we dwie osoby. Nie musisz iść na warsztat grupowy. Możesz zacząć kameralnie — bez żadnych świadków.
„Nie wiem, czy potrzebuję terapii."
Ustawienia to nie terapia. To metoda rozwojowa dla osób zdrowych, które chcą się lepiej rozumieć. Nie trzeba mieć „problemu", żeby z nich korzystać.
„To brzmi zbyt ezoteryczne."
Rozumiem tę obawę. W mojej pracy nie ma mistycy ani wróżenia. Jest obserwacja, figurki, przestrzeń i to, co się pojawia. Sceptycyzm jest mile widziany.
„Czy to jest długotrwały proces?"
Jedna sesja może zmienić perspektywę trwale. Nie narzucam harmonogramu regularnych spotkań. Wracasz, kiedy czujesz gotowość — nie dlatego, że „tak trzeba".
„Czy to zostanie dyskretnie?"
Tak, absolutnie. Pełna poufność jest dla mnie standardem, nie przysługą. Tego, co pojawia się na sesji, nie dzielę z nikim. Nigdy.
„Kiedy widzisz swoje miejsce w systemie — życie zaczyna przepływać inaczej. Lżej."Ewelina Sornat
Sesje indywidualne i grupowe w Warszawie oraz online. Nie musisz wiedzieć, od czego zacząć — wystarczy gotowość, żeby spojrzeć.
Szukasz ustawień systemowych w Warszawie? Prowadzę sesje stacjonarnie na Ochocie (ul. Niemcewicza 19a) oraz online dla osób z całej Polski. Ewelina Sornat – ustawienia systemowe i rodzinne metodą Hellingera.